discus

Het is een wirwar aan emoties en gedachten binnen en buiten de comfortzone

woensdag 19 juni 2013

Enkele weken geleden hield ik onder mijn lezers van het eZine Kompassie en mijn volgers van Twitter en Facebook een onderzoek over de comfortzone.

Ik heb veel reacties mogen krijgen. Uiteraard is het maar een steekproef en dus niet volledig representatief voor een veel grotere groep, maar het geeft een inkijkje in hoe die comfortzone, daarbinnen én daarbuiten wordt beleefd.

Het onderzoek bestond uit 8 vragen. Eerst open vragen over wat de comfortzone is, waarom je wel of niet daarbuiten treed en daarna checkvragen om te zien of vergelijkbare antwoorden kwamen als in de open vraagstelling.

Eerst maar even bekijken wat men verstaat onder de comfortzone. Zonder verder door te vragen wordt aan het begrip comfortzone een zeer positief label gehangen:

  • De comfortzone voelt als veilige, geborgen omgeving, waar weinig gevaar is en waarop je je op je gemak voelt. Je weet wat er gaat komen en dat geeft rust en duidelijkheid. Deze omgeving is vaak thuis, bij het gezin of vrienden.
  • In de comfortzone gaan werkzaamheden je gemakkelijk af, omdat je er ervaring mee hebt of bekend mee bent. Vaak ben je er ook goed in, wat rust geeft. Men voelt zich hier op zijn gemak. Het maakt dat je zekerder bent over je kennis en kunde. Het zijn de vaardigheden waarom je wordt gewaardeerd, omdat je het goed kunt.
  • Je in de comfortzone brengen, levert op dat je even in de luwte en op de achtergrond bent en niet zo in de picture en met je kop boven het maaiveld. Hierdoor kan wat gemakkelijker afstand gehouden worden. Het levert even geen stress of stretch op.
  • Het enige negatieve dat af en toe wordt genoemd is dat het een zone is waar je je conformeert aan wat andere willen en wat het gevaar in zich heeft dat je er te lang blijft.

Een positief beeld dus over de comfortzone. Zijn dan zojuist ook alle redenen genoemd om NIET deze veilige haven NIET te verlaten? Nee, op de vraag wat je in de comfortzone houdt, kwamen de antwoorden:

  • Het is het gemak dat je hier hebt, dat je niet graag loslaat. Luiheid viert echt de boventoon. We willen er wel uit, maar doen het niet. Het ontbreken van noodzaak. Onbekend maakt onbemind lijkt het devies
  • Deze plek geeft veiligheid, die daarbuiten niet lijkt te zijn, omdat het risico daarbuiten te groot is. Buiten de comfortzone lijkt er geen controle en overzicht die hierbinnen wel is. Het lijkt een soort ego-kwestie: het imago kan beschadigd worden als je faalt, wat de eigen waarde niet ten goede komt.
  • Ook biedt de comfortzone rust die daarbuiten niet zou bestaan. Hierbinnen hoef je niet te twijfelen aan jezelf.
  • De comfortzone is ook wel een gouden kooi geworden, waarin men op safe is gaan spelen over baan en financiële zekerheid.

Zijn er dan nog wel redenen om wel die veilige haven te verlaten? Jazeker:

  • Als belangrijkste wordt genoemd de honger naar nieuwe ervaringen en de wil om te ontwikkelen en te leren, want zonder verandering geen groei, verbreding of verdieping. Het is echt de ambitieuze kant die de motor is.
  • Buiten de comfortzone wordt gezien als één groot avontuur: nieuwsgierig wat daar te halen is, uitgedaagd worden in wat je kunt. Het brengt je altijd verder. Er liggen nu nog zaken onbenut die buiten de comfortzone wel benut en uitgebouwd kunnen worden. Er zit zoveel in het leven dat er uit te halen valt. Het ontmoeten van nieuwe mensen en dingen drijft mensen.
  • In sommige gevallen is het pure noodzaak om buiten de veilige kaders getreden wordt omdat je bijvoorbeeld je baan verliest of omdat er onvrede is over de huidige situatie.  

Om ook statistieken te hebben én om eigen aannames te checken over redenen waarom je de comfortzone niet zou verlaten, werd een keuze gegeven. Welke redenen waren de belangrijkste?

  • De belangrijkste reden die werd aangegeven was de angst om het bekende los te laten, gevolgd door angst om het doel niet te halen waarvoor je die veilige haven uit bent gekomen, bang om fouten te maken en de angst voor het onbekende gat waar je induikt.
  • Uit het onderzoek zou blijken dat de externe druk van de omgeving geen reden is om de veilige haven niet te verlaten. Ook eerdere ervaringen houdt maar een klein deel tegen het nog eens te proberen evenals het feit dat er te weinig focus, doel of verlangen zou zijn om daarvoor buiten je kaders te treden.
  • Opvallend is wel, dat hier vaker financiële onzekerheid en onduidelijkheid over ontwikkelingen van de economie worden genoemd als reden om minder risico’s te nemen.

Welke redenen worden dan hoofdzakelijk genoemd als er een keuze wordt geboden aan antwoorden om WEL de comfortzone te verlaten?

  • Net als bij de open antwoorden springen daar de termen groei en ontwikkeling met kop en schouder boven alle andere uit. Als tweede komt het uitdagen van jezelf.
  • Pas met grote achterstand komen redenen als jezelf doelen en uitdagingen stellen, de resultaten daarvan ook boeken, om daarmee eventueel promotie te krijgen, om het ego te voeden of de angst jezelf uit de markt te prijzen als je jezelf niet uitdaagt.
  • Het zijn dus niet heel concrete redenen waarom toch die comfortzone wordt verlaten maar wel eigen motieven. Het is dus zelden of nooit extern gedreven.

Om nog dieper in te gaan wat zich binnen en buiten die comfortzone afspeelt, was ik ook benieuwd naar het gevoel in beide gebieden.

Binnen de comfortzone overheerst het gevoel van

  • Veiligheid en op je gemak voelen, gevolgd door weten waar je aan toe bent, maar ook weten dat je niet uitgedaagd wordt en kwaliteiten onbenut laat. Het is dus een mix van positieve en negatieve gevoelens, meer in evenwicht dan bij de open vraag over wat het oplevert om in de comfortzone te blijven.
  • Ook in de antwoorden die wat lager scoren, maar nog steeds door een derde tot de helft wordt aangegeven, is de tweedeling zichtbaar: de comfortzone geeft zelfvertrouwen, je voelt je in je element, en het geeft gelegenheid te genieten van behaalde resultaten. Aan de andere kant klinken toch ook de geluiden door van automatische piloot, verveeld zijn, niet productief en zelfs lui.

Buiten de comfortzone overheerst het gevoel van

  • Positiviteit: Met stip op één staat uitgedaagd worden. Maar daarna volgen toch minder zekere uitingen als ‘het gaat iedere keer beter’, ‘beetje shaky-shaky’ maar toch ook wel ‘in je element’. Het lijkt dus wel erg dubbel te zijn daar buiten. Positieve resultaten helpen wel het gevoel te verbeteren. Het is echt een terrein van vallen en opstaan, ups en downs.
  • Opvallend is dat woorden als angstig, oncomfortabel en op hoop van zegen dat ik de juiste beslissing heb genomen, beduidend lager scoren, ondanks de eerder genoemde redenen om IN de comfortzone te blijven zitten.

Om zelf niet blind te staren op mogelijke gevoelens en redenen om binnen of buiten de comfortzone te komen, was de laatste vraag een uitnodiging om nog onderwerpen toe te voegen die niet aan bod waren gekomen, maar wel van belang worden geacht.

  • De belangrijkste bevinding is dat velen rationeel uit de comfortzone willen, maar mentaal worden tegengehouden doordat angst gaat overheersen.
  • De scheidslijn tussen binnen of buiten de comfortzone is dun en ligt op verschillende vlakken of zelfs momenten anders. Er is geen duidelijk binnen of buiten, er lijkt een soort grensgebied.
  • Ook wordt de vraag ‘Wanneer ben je tevreden?’ relevant geacht. Voor iedereen ligt die grens anders. De een heeft meer uitdaging nodig dan de ander. De vraag is wat gelukkiger maakt: blij zijn met wat is, of kijken naar meer, beter of hoger?
  • Mensen zouden meer buiten de comfortzone komen, als het meer gewaardeerd wordt met positieve feedback in plaats van de angst voor het maken van fouten dat nu overheerst. Blijkbaar houden we dit met elkaar in stand en is je kwetsbaar opstellen niet zo zichtbaar. Er wordt afgerekend op het resultaat en niet op de poging.
  • De veilige haven die echt veilig is, is wel een voorwaarde om je erbuiten te wagen. Het is een toevluchtsoord om altijd naar toe terug te keren.

Nogmaals dank aan iedereen die de tijd en moeite heeft genomen deze vragenlijst in te vullen. Het heeft mooie inzichten gegeven!

Hoe ga jij om met de comfortzone, daarbinnen en daarbuiten en wat levert het jou op?

Vriendelijke groet

Mariken handtekening

Is dit artikel interessant voor anderen? Deel dan dit artikel met je collega’s en vrienden door het via de sociale mediaknoppen te delen.

Reageer en discussieer

Voor een betere beleving en volledige werking plaatst deze website cookies op uw computer. Meer weten? Bekijk onze cookiepolicy.